પાયથોન Django (Python Django) - સરળ ગુજરાતીમાં

Django શું છે?

Django એ પાયથોન (Python) પ્રોગ્રામિંગ ભાષામાં લખાયેલું એક હાઈ-લેવલ વેબ ફ્રેમવર્ક (High-Level Web Framework) છે. તે ફ્રી અને ઓપન સોર્સ (Open Source) છે અને તેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય વેબ ડેવલપર્સને ઝડપથી અને સરળતાથી વેબ એપ્લિકેશન બનાવવામાં મદદ કરવાનો છે. Django "બેટરીઝ ઇન્ક્લુડેડ" (Batteries Included) ના સિદ્ધાંતને અનુસરે છે, એટલે કે તેમાં એડમિન પેનલ (Admin Panel), ડેટાબેઝ ઇન્ટરફેસ (ORM), અને ઓથેન્ટિકેશન (Authentication) જેવી ઘણી બધી સુવિધાઓ પહેલેથી જ આપેલી હોય છે.

Django શા માટે શીખવું જોઈએ?

• ઝડપી ડેવલપમેન્ટ (Fast Development): Django ડેવલપર્સને કોન્સેપ્ટ થી લઈને એપ્લિકેશન લોન્ચ કરવા સુધી ખૂબ જ ઝડપથી પહોંચવામાં મદદ કરે છે.
• સંપૂર્ણ સુવિધાઓ (Fully Functional): યુઝર ઓથેન્ટિકેશન (લાઇન અથવા રજિસ્ટરિંગ), કન્ટેન્ટ મેનેજમેન્ટ, RSS ફીડ્સ વગેરે જેવી સુવિધાઓ પહેલેથી જ તૈયાર મળે છે.
• ખૂબ જ સુરક્ષિત (Highly Secure): તે ડેવલપર્સને SQL ઈન્જેક્શન (SQL Injection), ક્રોસ-સાઇટ સ્ક્રિપ્ટીંગ (XSS), અને અન્ય સામાન્ય સુરક્ષા ભૂલોથી બચાવે છે.
• સ્કેલેબલ (Scalable): ઇન્સ્ટાગ્રામ (Instagram), મોઝીલા (Mozilla), અને પિન્ટરેસ્ટ (Pinterest) જેવી મોટાભાગની હાઇ-ટ્રાફિક વેબસાઇટ્સ Djangoનો ઉપયોગ કરે છે.

Django ઇન્સ્ટોલેશન (Installation)

Django ઇન્સ્ટોલ કરવા માટે તમારા કમ્પ્યુટરમાં Python પહેલેથી જ ઇન્સ્ટોલ હોવું જોઈએ. તમારું ટર્મિનલ (Terminal) અથવા કમાન્ડ પ્રોમ્પ્ટ (Command Prompt) ખોલીને નીચેનો કમાન્ડ રન કરી શકો છો:

pip install django

તમારો પહેલો Django પ્રોજેક્ટ

ચાલો આપણે Djangoનો ઉપયોગ કરીને નવો પ્રોજેક્ટ બનાવીએ. તમારા ટર્મિનલમાં નીચેનો કમાન્ડ લખો:

django-admin startproject myproject

આ કમાન્ડ myproject નામનું ફોલ્ડર બનાવશે, જેમાં પ્રોજેક્ટનું માળખું અને જરૂરી બેઝિક ફાઇલો હશે.

હવે ચાલો એ ફોલ્ડરમાં જઈએ:

cd myproject

ડેવલપમેન્ટ સર્વર ચાલુ કરવું (Running the server)

તમે તમારી એપ્લિકેશન લોકલ સર્વર પર ચાલુ કરી શકો છો:

python manage.py runserver

હવે તમારા વેબ બ્રાઉઝરમાં જઈને http://127.0.0.1:8000/ લખો અને તમે "The install worked successfully! Congratulations!" મેસેજ જોઇ શકશો.

Django એપ (App) બનાવવી

Djangoમાં, "પ્રોજેક્ટ" (Project) એ આખી વેબસાઈટ છે જ્યારે "એપ" (App) એ વેબસાઈટનો એક ચોક્કસ ભાગ છે (ઉદાહરણ તરીકે: બ્લોગ, યુઝર એકાઉન્ટ સિસ્ટમ વગેરે). નવી એપ બનાવવા માટે:

python manage.py startapp blogapp

આ કમાન્ડથી blogapp નામનું એક નવું ફોલ્ડર બનશે.

તમારો પહેલો વ્યૂ (View)

blogapp/views.py ફાઇલમાં જઈને આપણે આવો કોડ લખી શકીએ:

from django.http import HttpResponse

def home(request):
    return HttpResponse("નમસ્તે, આ Djangoની દુનિયા છે!")

આને જોવા માટે, તમારે પ્રોજેક્ટની URL કન્ફિગરેશન ફાઇલ (myproject/urls.py)માં સેટિંગ્સ કરવા પડશે!

સારાંશ (Conclusion)

અહીં આપણે જોયું કે પાયથોન Django ફ્રેમવર્ક શું છે અને તેનો ઉપયોગ શા માટે થાય છે. જો તમારે મોટી, જટિલ અને સુરક્ષિત વેબસાઇટ્સ બનાવવી હોય જેમા પહેલેથી જ એડમિન પેનલ જેવી સુવિધાઓ જોઈતી હોય, તો Django સૌથી શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ છે.